Open brief gemeenteraadsleden

All Included
Plantage Doklaan 12
1018 CM Amsterdam
tel. 020-3795236
info at allincluded dot nl
http://www.allincluded.nl

13 oktober 2006, Amsterdam

Aan de raadsleden van de gemeente Zaanstad,

Op zaterdag 7 oktober 2006 heeft Zaandam bezoek gekregen van de dienst Opsluiting en Uitsluiting van de actiegroep All Included. Burgers van Zaanstad zijn hierbij geïnformeerd over de twee vreemdelingendetentieboten die binnenkort in hun gemeente in gebruik genomen zullen worden. In de hoofdwinkelstraat van Zaandam, de Gedempte Gracht, was een infoplein ingericht waar de boten gepresenteerd werden aan het publiek. Medewerkers van de dienst gaven een toelichting op de bajesboten met behulp van drijvende maquettes in een aquarium, plattegronden van de cellen en foto's. Voorbijgangers werden voorzien van de informatieflyer "Binnenkort in Zaanstad: detentie te water, voor uw en onze veiligheid". De flyer is op dezelfde dag in een oplage van 20.000 huis-aan-huis in Zaandam verspreid. De flyer vindt u als bijlage bij deze brief.

All included is overgegaan tot de voorlichtingsactie op 7 oktober nadat gebleken is dat de gemeente Zaanstad in gebreke is gebleven bij het informeren van haar eigen burgers over de detentieboten. Tijdens de actie bleek dat veel burgers inderdaad weinig tot niets van de boten afwisten, danwel dat zij verkeerde informatie hadden ontvangen. Wij ontvingen veel vragen en reacties naar aanleiding van de informatieflyer en de presentatie op de Gedempte Gracht.

Met deze brief willen wij u als gemeenteraad(sleden) van Zaanstad op uw verantwoordelijkheid aanspreken en u uitnodigen om de belangrijkste vragen van uw burgers te beantwoorden.

1) De gemeente Zaanstad beweert dat er op de boten geen uitgeprocedeerde asielzoekers zullen komen, maar slechts migranten die veroordeeld zijn voor een strafbaar feit en die nog nooit in een procedure gezeten hebben. Hoe wilt u dit garanderen? Bent u bereid om uw afgegeven vergunning in te trekken indien blijkt dat er wel uitgeprocedeerde asielzoekers en niet-criminelen op de boten worden vastgehouden?

Het college van Zaanstad heeft in april jl. voor de detentieboten gestemd. De besluitvormingsprocedure die hieraan vooraf ging was erg warrig en de informatie die gebruikt werd vaak tegenstrijdig. De gemeente heeft Justitie als eis gesteld dat er geen uitgeprocedeerde asielzoekers op de boten komen. Wethouder Egberts sprak, in navolging van directeur Kroon van de Dienst Justitiële Instellingen (DJI), van Nigeriaanse drugsmaffia en Joegoslavische inbrekers. Vluchtelingenwerk Nederland was echter in diezelfde tijd door Justitie benaderd om ter zijnertijd 74 uitgeprocedeerde asielzoekers van het detentiecentrum in Zeist naar Zaandam te begeleiden.

De grond voor vrijheidsbeneming in het Vreemdelingenrecht is het niet beschikken over een geldig verblijfstitel. In alle vreemdelingengevangenis in Nederland (zoals het Justitieel Complex Schiphol Oost, het Uitzetcentrum Zestienhoven, het Detentiecentrum Zeist) worden arbeidsmigranten, uitgeprocedeerde asielzoekers en andere vreemdelingen zonder verblijfsvergunning niet gescheiden, maar zitten door elkaar heen. Er is geen aanwijzing of reden om aan te nemen dat dit op de bajesboten van Zaandam anders zal zijn.

2) De boten worden gebouwd door Ursum Bouwgroep BV volgens vergelijkbare methodes als het Uitzetcentrum Schiphol-Oost. Ursum is tevens verantwoordelijk voor het niet-brandveilig gebouwd Uitzetcentrum Zestienhoven. Hoe wilt u garanderen dat de onschuldige mensen die op de boten worden opgesloten en dus zijn overgeleverd aan de zorg van de overheid, veilig zijn?

Op 26 oktober 2005 vond de vreselijke brand in het Uitzetcentrum Schiphol plaats waarbij elf mensen omkwamen. Uit het rapport over de Schipholbrand dat op 22 september 2006 door de Onderzoeksraad voor Veiligheid van Pieter van Vollenhoven naar buiten werd gebracht, blijkt dat de veiligheid van vreemdelingengevangenissen niet gegarandeerd kan worden. Net als bij het cellencomplex op Schiphol-Oost zijn bij verschillende gevangenissen ernstige tekortkomingen op het gebied van de brandveiligheid gesignaleerd. De Dienst Justitiële Instellingen wordt hierin hard onderuit gehaald als een onbetrouwbare en onverantwoordelijke instelling die toezeggingen niet nakomt. De Zaanse bajesboten worden gebouwd in opdracht van DJI.

Tijdens een onaangekondigde inspectie van bouw- en woningtoezicht en de brandweer in het Uitzetcentrum Zestienhoven, waarbij "zeer grondig en onorthodox” te werk werd gegaan, werd geconstateerd dat de brandcompartimentering aldaar niet in orde is. Kieren zijn afgezet met purschuim, kabeldoorvoeren zijn niet brandwerend afgewerkt en kanalen tussen celvloeren en kruipruimtes tussen de verdiepingen zijn niet voorzien van brandwerende materiaal. Al met al is sprake van "ernstige bouwkundige tekortkomingen" en een "acute gevaarzetting".

In reactie hierop meldde burgemeester Opstelten op 28 september jl. dat het Uitzetcentrum Zestienhoven niet brandveilig is en dat er sprake is van een onverantwoorde situatie. Het college overweegde "nadrukkelijk" de gebruiksvergunning voor het uitzetcentrum in te trekken als Justitie niet onmiddellijk maatregelen zou nemen en stopte met de opname van nieuwe plaatsingen in het uitzetcentrum. De Rotterdamse SP en Groen Links eisten dat het uitzetcentrum onmiddellijk gesloten zou worden. In verband met het wegwerken van bouwkundige tekortkomingen, de plaatsing van een sprinklerinstallatie en de komst van extra personeel verklaarde het college van Rotterdam op 11 oktober jl. dat het uitzetcentrum weer in overeenstemming was met de vergunning kon worden gebruikt.

Ursem Bouwgroep BV is de bouwer van het Uitzetcentrum Zestienhoven en dus verantwoordelijk voor deze "ernstige bouwkundige tekortkomingen" en de brandgevaarlijke constructie. Hetzelfde bouwbedrijf Ursem legt op dit moment de laatste hand aan de detentieboten in Zaandam.

3) De bajesboten hebben een strenger regiem dan de strafgevangenissen. Om de kosten te drukken krijgen de gedetineerden geen activiteiten, bibliotheek en arbeid aangeboden en is de medische verzorging tot het hoogst noodzakelijke beperkt. Een keer per 24 uur wordt eten uitgereikt. Waarom heeft Zaanstad besloten mee te werken aan het in gebruik nemen van de boten in haar gemeente en zo mee te werken aan deze inhumane praktijken op een verlaten uithoek van de Zaandamse haven?

Op 23 september jl. verklaarde burgemeester Janssen van de gemeente Zeist dat hij door Justitie onder druk was gezet om in korte tijd meer cellen te bouwen dan volgens de vergunningen mogelijk was in Kamp Zeist. De veiligheid stond daarbij op de tweede plaats. In hoeverre is er ook in Zaanstad druk uitgeoefend om de boten te accepteren?

Het nieuw links bestuur van de gemeente Zaanstad bestaande uit PvdA, CDA, SP en Groen Links heeft unaniem besloten tot de komst van bajesboten. De bouw en ingebruikname van de detentieboten is tot op heden door de gemeente Zaanstad geen strobreed in de weg gelegd. Terwijl colleges en burgemeesters in andere steden serieus kijken naar de consequenties van het rapport over de schipholbrand en zich bewust lijken van hun morele taken, is de ontwikkeling van de boten door de Zaanse gemeente gefaciliteerd in plaats van kritisch gevolgd. Het bestuur kiest voor werkgelegenheid boven mensenrechten.

4) Hoe wilt u uw burgers uitleggen dat mensen die eerst vastgezet worden in een gevangenis later in Zaanstad op straat worden gezet en moeten zwerven? Waar kunnen deze mensen naar toe doorverwezen worden?

Een onderzoek van Prof. Van Kalmthout (Universiteit van Tilburg) wees uit dat in vreemdelingengevangenissen 70% van de gevangenen uiteindelijk niet uitgezet wordt maar weer op straat wordt gezet. Na een maandenlang traumatiserend verblijf op de bajesboten en andere detentiecentra rest hen enkel een vlucht in de illegaliteit. Daar zijn ze dan een makkelijke prooi voor grove uitbuiting en belanden te vaak in de handen van de georganiseerde criminele netwerken. De detentieboten in Zaanstad lijken daarom vooral een afschrikkingfunctie te hebben en bieden geen oplossing voor vraagstukken rond migratie of criminaliteit.

Wij hopen dat wij en burgers van Zaanstad snel duidelijkheid van de gemeente krijgen over de bovenstaande vragen. Veel burgers zijn immers erg bezorgd over de bajesboten in hun gemeente. All included roept de gemeente Zaanstad daarom op geen gebruiksvergunning af te geven zolang geen opheldering is verschaft over deze belangrijke zaken.


Met vriendelijke groet,

All Included


All included is een actiegroep die een bijdrage wil leveren aan een ander migratiepolitiek waarbij een open samenleving het uitgangspunt is. In deze tijd van globalisering moet migratie erkend worden als een onderdeel van de wereld waarin wij leven. All in keert zich tegen een repressief vreemdelingenbeleid en volgt vreemdelingendetentie waaronder de bajesboten in Zaandam nauw. Meer informatie over all included, de detentieboten en de acties hieromtrent vindt u op www.allincluded.nl