Landelijke Naturalisatiedag

All Included, NRC 29 augustus 2006

Boodschap aan de Nieuwe Nederlanders

Vanaf vandaag, 24 augustus 2006, de eerste nationale naturalisatiedag, mag u de Nederlandse nationaliteit dragen. U bent Nederlander geworden, geen buitenlander meer. U heeft de beschikking over een Nederlands paspoort. Voor sommigen van u betekent dit paspoort het weerzien van het vaderland. De nationaliteit betekent immers dat u de bescherming hebt van een machtig Europees land als de autoriteiten van uw vaderland u voor uw verleden aldaar nog willen straffen. Als nieuwe medeburgers willen wij u feliciteren.

Na jaren van burgerschap in Nederland en moeizame kostbare procedures is deze nieuwe status een heugelijk feit voor u als burger. Maar ook de staat viert vandaag voor het eerst feest. Daarom organiseert uw gemeente vandaag een speciale ceremonie en bent u van harte uitgenodigd voor de eerste nationale naturalisatiedag. Eerlijkheidshalve moet vermeld worden dat de gemeenten door het rijk verplicht zijn om vandaag ‘een ceremonie met een feestelijk karakter en de nodige allure' te organiseren. De benoeming «dag van het nieuwe Nederland» vond de minister te ver gaan. 24 augustus is de dag waarop in 1815 de Grondwet ingevoerd werd die het Nederlanderschap regelt. Tijdens de ceremonie worden de naturalisandi op hun verantwoordelijkheden gewezen, maar ook op de kansen die Nederland biedt. Vanaf 1 oktober 2006 is de ceremonie voor nieuwe Nederlanders verplicht. Niet komen betekent geen Nederlanderschap. Alleen bij hoge uitzondering mogen naturalisandi op de ceremonie afwezig zijn. De Tweede Kamer heeft bepaald dat het Wilhelmus gespeeld moet worden. Maar, zo heeft ons parlement besloten, u bent niet verplicht om uw nieuwe volkslied ook mee te zingen. Vanaf 2008 - eerder was wettelijk onmogelijk - moeten de nieuwe landgenoten tijdens de plechtigheid beloven of zweren loyaal te zijn aan Nederland. "«Loyaliteitsverklaring» is een beladen term die duidelijk in verband staat met de Duitse bezetter in de Tweede Wereldoorlog. Het verplicht stellen van een loyaliteitsverklaring vereist een wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap, die meer jaren zal vergen.", aldus minister Verdonk. In de Verenigde Staten maken ze het nog net even bonter. Daar moeten nieuwe burgers met een ‘pledge of allegiance' vorsten en andere, eerder gediende heersers afzweren'.

U bent als vreemdeling altijd al overgeleverd geweest aan de vervreemding van onze bureaucraten en technocraten, aan de onberekenbaarheid van onze politici en wettenmakers. De speech van Minister Verdonk voor de ceremonie van vandaag druipt van een nationalisme dat in Nederland ongebruikelijk is: "Daarom willen we voortaan elk jaar op deze dag overal in Nederland erbij stilstaan dat we als Nederlands volk bij elkaar horen. (....) De eerste regels van het Nederlands volkslied, het Wilhelmus, luiden: Wilhelmus van Nassouwe ben ick van Duytschen Bloedt, den Vaderland ghetrouwe blijf ick tot in den doet'. Van u wordt als Nederlander verwacht dat u het vaderland getrouw bent. (....) Nederland is een tolerant land. Mensen die hier met goede bedoelingen komen, zijn hier altijd welkom geweest en dat is nog steeds zo".
Als de minister dergelijke woorden spreekt dan weet u uit eigen kring waarschijnlijk dat het leugens zijn. De Kosovaarse Taida Pasic had ´goede bedoelingen´ en werd weggestuurd. Terwijl de regering Balkenende de burger steeds oproept tot normen en waarden is Nederland sinds de moorden op Pim Fortuyn en Theo van Gogh een anti-immigratieland geworden. De resultaten van het no-nonsense integratiebeleid van de kabinetten Balkenende zijn desastreus voor de positie van immigranten en voor de relatie tussen immigranten en de meerderheid van de bevolking. Veel van de maatregelen leiden tot uitsluiting in plaats van integratie van immigranten. Denk bijvoorbeeld aan de oudere gastarbeiders die hun leven lang hard hebben gewerkt en vlak voor hun pensioen gedwongen worden naar school te gaan, iets wat jongere migranten als erg vernederend ervaren. Migranten zijn tweederangs burgers geworden, iets wat u wellicht aan den lijve heeft ondervonden.

Sinds 2003 kent Nederland de strengste naturalisatietoets in de Europese Unie. Het aantal genaturaliseerde personen is daarna zeer sterk gedaald. Het aantal verzoeken om naturalisatie verminderde van gemiddeld 34.000 per jaar naar 8.000 in 2004. Voor de nieuwe naturalisatietoets slaagt nog maar de helft van de veel kleinere groep verzoekers. U bent dus een van de weinige gelukkigen.

Een ander ijkpunt van het huidige naïeve integratiebeleid was de omstreden vignettenmethode waar u uiteindelijk aan ontsnapt bent. Verdonk wilde de mate van integratie van allochtonen meten om te kunnen bepalen wie aan welke inburgeringseisen moest voldoen. De vignettenmethode is een vorm van marktonderzoek waarbij consumenten - hier Nederlandse burgers - gevraagd wordt hoe ze diverse bepaalde typen producten - hier typen allochtonen - waarderen. Door middel van vignetten worden allochtonen beoordeeld op de mate van hun integratie. De slechte producten moeten worden afgevoerd. De vignettenmethode verdween na een ruzie tussen Verdonk en oud-VVD-leider Dijkstal in 2004. Dijkstal zei toen dat hij de methodiek eng vond en vergeleek deze met een jodenster.

Lange tijd was het idee dat een sterke rechtspositie mensen zouden helpen integreren in de samenleving. Dit uitgangspunt is in de afgelopen jaren ingeruild voor de benadering dat de sterkere rechtspositie moet worden verdiend als blijk van een bepaalde mate van integratie. Deze verandering gaat hand in hand met een verschuiving in het denken over mens en samenleving sinds de jaren negentig, een herwaardering van een gemeenschap. Een zelfverzekerde, zelfbewuste, tolerante en multiculturele samenleving is getransformeerd in een onzekere maatschappij met behoefte aan duidelijkheid, handhaving en morele waakzaamheid. De overmatige nadruk door de politiek op de problemen van de multiculturele samenleving - migratie als kostenpost - is eenzijdig en volstrekt overtrokken. Deze visie leidt ertoe dat culturele assimilatie als oplossing wordt gezien en de Europese cultuur als superieur. Het gevolg is een afbrokkeling van het vertrouwen tussen migranten en Nederlanders en een verwijdering in plaats van een toenadering.

Veel burgers, Nederlanders en niet-Nederlanders, hebben een andere visie op migratie en burgerschap. Zij keren zich tegen een overheid die ver ingrijpt in het privé-domein van de migranten: beperking van huwelijkskeuze, analfabete oudere migranten die ineens naar school moeten, de oproep in huis Nederlands te spreken, de verplichting van de loyaliteitsverklaring. Zij komen in het dagelijks leven de gevolgen tegen van dit bekrompen beleid. De spanningen zijn toegenomen, mensen zijn banger geworden.

Door het proces van globalisering is de vraag ‘wie zijn wij?' op zich relevant. Globalisering leidt tot meer mobiliteit en migratie. Onder invloed van migratie, commercialisering en individualisering is het besef van nationale identiteit in crisis geraakt. De nationale grenzen zijn onmiskenbaar aan het verdwijnen. De etnische, sociale en culturele diversiteit die migratie teweeg heeft gebracht heeft het gezicht van de moderne Nederlandse samenleving erg veranderd. In 2015 bestaat de helft van bevolking in de vier grote steden uit minderheden. Het is niet meer dan vanzelfsprekend burgerschap niet meer nationaal te bezien. Nieuwe identiteiten en verschillende loyaliteiten, waarbij je zowel loyaal kunt zijn aan het land waar je geboren bent als aan Nederland, zijn deel van het dagelijks leven geworden. De minister denkt dat verbondenheid met land waar u geboren bent een bedreiging is voor de sociale samenhang, wat een grote misvatting is. Volgens deze visie zijn staten gemeenschappen die een collectieve identiteit delen waarbij het principe van gemeenschap gewichtiger is dan het principe van humaniteit. Toen de leider van de grootste oppositiepartij Wouter Bos stelde dat hybride identiteiten onlosmakelijk bij onze samenleving horen, verweet Verdonk hem demagogie en een keuze tegen Nederland. De loyaliteitsverklaring is meer een uiting van angst dan een zinnige maatregel. Het uitroepen van een nationale feestelijke dag is een hunkering naar een verleden, is niet op de toekomst gericht. Nederland sluit zich af van ontwikkelingen die een andere kant opgaan. Een vorm van mondiale of universele burgerschap waarbij de participatie in een gemeenschap centraal staat zonder noodzakelijke territoriale begrenzingen, dat is de werkelijke uitdaging van deze tijd.

Ondanks alle anti-migratiemaatregelen bent u Nederlander geworden en heten wij u welkom. Onze steun blijft ook uitgaan naar alle migranten op Nederlands grondgebied, dus ook niet-genaturaliseerden, de arbeidsmigranten, de gelukzoekers, de vluchtelingen, de uitgeslotenen, de illegalen, de 26 duizend uitgeprocedeerden, de slachtoffers van de verschrikkelijke Schipholbrand van oktober 2005. Ook zij, die u vermoedelijk ook persoonlijk kent, zijn deel van de samenleving van vandaag, ook zij zijn medeburgers. Ook zij hebben burgerrechten en burgerplichten.
Wij wensen hen en u een vruchtbaar bestaan.

All Included

Amsterdam, 24 augustus 2006