Criminelen en geen uitgeprocedeerde asielzoekers [persbericht 29-03-2006]

Vluchtelingenwerk bevestigt komst asielzoekers in bajesboten Zaandam [persbericht 31-03-2006]

[persbericht 24 maart 2006]

Zaanstad vals voorgelicht over detentieboten

De gemeenteraad en de burgers van Zaanstad worden door wethouder Egberts verkeerd voorgelicht over de bajesboten die Justitie in Zaandam wil plaatsen. Wethouder Egberts heeft de gemeenteraad en media diverse keren voorgespiegeld dat er op de boten (voor 576 mensen in twee-persoonscellen) geen uitgeprocedeerde asielzoekers, maar slecht criminele illegalen zullen worden opgesloten.
pegu.jpg

Dit was een harde voorwaarde van de gemeente Zaanstad - alle politieke partijen staan hierachter - aan het rijk voor plaatsing van de boten. Op 7 maart 2006 is het college van B&W van Zaanstad akkoord gegaan met de vestiging van twee detentieboten in de Achtersluispolder in Zaandam voor de duur van maximaal vijf jaar. Hiervoor is een artikel-17-procedure gebruikt, een bevoegdheid van B&W waarbij de gemeenteraad buiten spel wordt gezet. Tot op heden blijft Egberts beweren dat er volgens een afspraak met Justitie geen uitgeprocedeerde asielzoekers op de boten zullen komen. De feiten wijzen echter weldegelijk op de komst van gedetineerde asielzoekers in Zaandam.

Egberts is reeds tijdens de bezetting van de bajesboten op 27 januari jl. door Migranten Welkom gewezen op het feit dat er bij plaatsing in vreemdelingengevangenissen in Nederland geen onderscheid wordt gemaakt tussen enerzijds illegale vreemdelingen die verdacht worden van -of gestraft zijn voor- strafbare feiten en anderzijds andere illegale vreemdelingen, zoals uitgeprocedeerde asielzoekers. Ze zitten allen in dezelfde vreemdelingengevangenis. De een is aangehouden op het werk, een ander weer bij een adrescontrole van de Vreemdelingendienst. De een heeft een veroordeling achter de rug, een ander niet. De een heeft asiel aangevraagd, een ander niet. Er wordt in vreemdelingendetentie dus ook geen onderscheid gemaakt tussen uitgeprocedeerde asielzoekers die deel uitmaken van de 26.000 die nog onder de oude vreemdelingenwet vallen en recentere uitgeprocedeerden. Het enige criterium voor vreemdelingendetentie is dat het mensen zonder papieren zijn, mensen die om wat voor reden dan ook zonder geldige verblijfsvergunning in Nederland verblijven en die de overheid Nederland uit wil zetten.

Op 15 maart jl. spreekt de heer Egberts in het Noordhollands Dagblad echter weer van boeven en criminelen als toekomstige 'bewoners' van de boten. Op 17 maart jl. geeft hij te kennen dat de heer Kroon, sectordirecteur Justitiële Inrichtingen, het had over Nigeriaanse drugsmaffia en Joegoslavische inbrekers. Het Noordhollands Dagblad van die dag meldt dat er een relletje dreigt te ontstaan over de bevolking van de Zaandamse gevangenis: "Justitie gaat er illegalen opsluiten, terwijl wethouder Harm Jan Egberts heeft gezegd dat er alleen criminele illegalen in komen". Persvoorlichter Hans Janssens van het ministerie van Justitie die gaat over vreemdelingengevangenissen had de krant de correcte versie gegeven: criminele vreemdelingen komen in strafgevangenissen en vreemdelingengevangenissen hebben niets met criminaliteit te maken. Op 20 maart jl. tenslotte zet Egberts samen met met dhr Kroon van Justitiële inrichtingen op een commissievergadering uiteen dat er naast strafgerechtigde vreemdelingen ook illegale vreemdelingen in Zaandam komen. Van deze wordt gezegd dat deze 'kan bestaan uit mensen die overlast veroorzaken en als gevolg daarvan worden aangehouden, maar ook uit vreemdelingen die werken in de kassen, de bouw, etc. en bij een arbeidscontrole worden aangehouden'. Wat Egberts en Kroon niet vertellen is dat 'uitgeprocedeerde asielzoekers' (waaronder degenen van de groep van 26.000) onder de categorie Illegale vreemdelingen vallen. Er komen dus weldegelijk uitgeprocedeerde asielzoekers in Zaandam terecht. Gemeenteraad en publiek worden ronduit voorgelogen.

Het enige voorbeeld van bajesboten in Nederland zijn de boten die nu in Rotterdam liggen. Over de omstandigheden op deze bajesboten is onlangs het zoveelste schandaal losgebarsten, na de publicatie van een artikel van een journalist van Vrij Nederland (d.d. 25 maart 2006) die undercover op een van de boten werkte als toezichthouder. Veel misstanden die al sinds de opening van de boten gesignaleerd zijn, worden hierin bevestigd. Tweede-Kamerlid Jager (CDA) vindt in het bijzonder de bejegening van de gedetineerden „niet acceptabel" en wil „ de onderste steen boven". VVD'er Weekers kreeg „rillingen bij het lezen van wat er allemaal mis gaat". Zijn collega Vos (Groen Links) eist ook op korte termijn maatregelen van de minister om de veiligheid te vergroten. „Als dat niet kan moeten we maar stoppen met deze boten". Wil Zaanstad ook de verantwoording gaan dragen voor een Guantanamo Bay-achtige voorziening?

Wij vinden het zeer treurig dat Egberts zich in de luren laat leggen door Justitie die de boten kwijt moet. Hierbij ontstaat een beeld waarbij illegaliteit en criminaliteit onlosmakelijk met elkaar verbonden worden. In vreemdelingenland worden verdachten van een strafbaar feit al snel tot criminelen bestempeld zonder dat er een rechter aan te pas komt. Uit onderzoek van het Schoordijk Instituut van de Universiteit van Tilburg onder leiding van hoogleraar Van Kalmthout blijkt dat bijna de helft van de opgesloten vreemdelingen uitgeprocedeerd asielzoeker zijn. Justitie zegt altijd dat het er veel minder zijn. Een illegaal die tijdens het rondbrengen van de ochtendkrant wordt aangehouden of bij een fouilleeractie in het centrum is echter geen crimineel of strafgerechtigde. Feit is wel dat vreemdelingendetentie in Nederland geen maximumduur kent met als gevolg dat velen meer dan 1 tot 1,5 jaar in onzekerheid verkeren over wat er met hen gaat gebeuren. Het hele systeem is vrijwel uitsluitend gericht op afschrikking en ontmoediging. Het effectieve uitzettingspercentage van migranten in vreemdelingendetentie is 35%. De rest, 65%, wordt weer op straat gezet (in dit geval: station Koog Zaandijk).

Met dit onduidelijk gegoochel met categorieën licht Egberts de gemeenteraad en de burgers van Zaanstad verkeert voor en wakkert Egberts eerder criminalisering van migranten aan.

Wij roepen de gemeenteraadsleden van Zaanstad op wethouder Egberts persoonlijk verantwoordelijk te stellen voor de verkeerde voorlichting. Wij roepen de gemeenteraad en burgers op zich te keren tegen de plaatsing van de boten in Zaanstad. Als de boten in Zaanstad in gebruik genomen gaan worden, werkt de gemeente mee aan het opsluiten van asielzoekers en andere mensen die niets misdaan hebben op een zeer inhumane wijze. Plaatsing van de detentieboten staat gelijk aan uitvoering van het repressief anti-immigranten beleid van de rijksoverheid.

_____________________________________________________________________________________________________________________________________________
Amsterdam, 29 maart 2006

Aan gemeenteraadsleden Gemeente Zaanstad,

Morgenavond, donderdag 30 maart, vindt er een ingelaste bijeenkomst plaats in het stadhuis over de detentieboten in Zaandam. De afgelopen tijd is er een zeer chaotische discussie ontstaan over de aard van de boten. Wie komen er in de boten? Onder welke omstandigheden zullen ze verblijven? Via de media en gemeentebijeenkomsten lopen verschillende versies langs elkaar heen. Hier een poging van All Included om enige helderheid te schetsen

CRIMINELEN EN GEEN UITGEPROCEDEERDE ASIELZOEKERS

Helder is dat alle partijen akkoord zijn met de komst van de boot zolang er geen uitgeprocedeerde asielzoekers aan boord komen. Dhr Kroon heeft duidelijk gemaakt dat in ieder geval een deel van de gevangenen Illegale Vreemdelingen zullen zijn te vergelijken met de detentieboot in Rotterdam.

In de bajesboten in Rotterdam zitten onder de Illegale vreemdelingen ook uitgeprocedeerde asielzoekers. Als bijlage 1. ('6 maanden max Rechtbank') vindt u ter illustratie de uitspraak van de Rechtbank te 's-Gravenhage die een maximum termijn van 6 maanden stelt aan de opsluiting op de detentieboot in Rotterdam oa vanwege gebrek aan privacy en ruimte. De zaak was aangespannen door advocaat Bos uit Utrecht namens 2 cliënten. Van de ene uit Irak (zoals u uit het stuk kunt opmaken) vertelde de advocaat mij heden aan de telefoon dat het om een uitgeprocedeerde asielzoeker ging. Mr. Bos heeft vandaag de dag een uitgeprocedeerde asielzoeker uit Soedan aan boord die hij verdedigt. Ook hoogleraar straf- en vreemdelingenrecht Van Kalmthout zegt dat uitgeprocedeerde asielzoekers onder Illegale vreemdelingen vallen (zie Bijlage 2.). Als bijlage 3. is het persoonlijk verhaal toegevoegd van een Kongolese uitgeprocedeerde asielzoeker die op de boot heeft gezet voordat hij zonder papieren of geld op straat werd gezet.

De mededeling van dhr Kroon van Justitie op de Commissie Egberts van 20 maart jl. dat uitgeprocedeerde asielzoekers niet in de detentieboten komen, maar direct naar de uitzetcentra gaan klopt niet met de praktijk. Zijn mededeling dat de groep vreemdelingen die zonder of met valse papieren aan de grens geweigerd worden en geen asiel aanvragen bij het Grenshospitium terechtkomen klopt evenmin. Het Grenshospitium bestaat 100% uit asielzoekers die meteen na aankomst op Schiphol een afwijzing hebben gekregen

Er is dus geen twijfel mogelijk dat er op de boten in Zaandam, mochten zij er komen, er uitgeprocedeerde asielzoekers komen. Het is erg betreurenswaardig dat wethouder Egberts tot op heden volhoudt dat er dit niet het geval is (Noordhollands Dagblad van zaterdag 25 maart jl.). In zijn logboek van afgelopen maandag 27 maart op de PvdA-site stelt hij dat er asielzoekers zijn en Illegale vreemdelingen. Over illegale vreemdelingen schrijft hij: "Dit zijn mensen die géén enkel verzoek hebben ingediend om hier te mogen blijven. Géén verzoek voor asiel, géén verzoek om hier te mogen werken, géén verzoek tot familiehereniging. Helemaal niets." We citeren Van Kalmthout in zijn artikel: "Onder de Illegalen treffen we naast uitgeprocedeerde asielzoekers en hun kinderen personen aan wier tijdelijke verblijfsvergunning of tewerkstellingsvergunning is ingetrokken of toeristen die langer dan de werkelijke termijn in Nederland gebleven zijn."

In reactie op het Vrij Nederland artikel zegt Egberts een humaan regime te willen. Wij citeren Van Kalmthout over de vreemdelingendetentie in het algemeen: "De regimes in deze inrichtingen lopen uiteen van zeer sober tot streng, vergelijkbaar met strafrechtelijke detentie, maar met minimale voorzieningen voor wat betreft arbeid, ontspanning, recreatie, contact met de buitenwereld, luchten, medische zorg. (.....). In bepaalde opzichten is het op de vreemdelingbewaring toepasselijke regiem zelfs zwaarder, doordat bepaalde voorzieningen, zoals verlofregelingen niet voor illegalen van toepassing zijn, ondersteuning van de reclassering afwezig is en ook de rechtsbijstand aanzienlijk meer te wensen overlaat dan die welke aan preventief gedetineerden wordt gegeven. (....) Het hele systeem is hierdoor vrijwel uitsluitend gericht op afschrikking en ontmoediging." Een humaan bajesboot zal er in Zaandam niet komen. De komst van de bajesboten zijn een bijdrage aan het repressief beleid van Nederland ten aanzien van migranten

De politieke partijen hebben in de verkiezingsprogramma's en -debatten zich vastgepind dat er geen uitgeprocedeerde asielzoekers op de boten in Zaandam zouden komen. Het was een harde eis aan Justitie. Er zijn slechts twee mogelijkheden: of verkiezingsbedrog of geen boten. De keus is aan de partijen.

Met vriendelijke groeten,

All Included

Bijlage 1. '6 maanden max Rechtbank'

Bijlage 2. 'overzichtsartikel vreemdelingendetentie' Van Kalmthout

Bijlage 3. Elemosi, Kongolese uitgeprocedeerde asielzoeker

____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
[persbericht 31-03-2006]

Vluchtelingenwerk bevestigt komst asielzoekers in bajesboten Zaandam

Gisteravond 30 maart werd de chaotische discussie omtrent de bajesboten in Zaandam voortgezet. Het begint allemaal op een ware klucht te lijken met zeer kwalijke kanten.

Naar aanleiding van de publiciteit rondom de bajesboten in Rotterdam (Vrij Nederland, 25 maart 2006) vond er een ingelaste openbare vergadering plaats. Voor dit belangrijk punt dat in de lokale media veel aandacht krijgt en ook veel belangstellenden trok, koos de Gemeente Zaanstad een vergaderruimte met maar plek voor 5 toehoorders (!). Een grof schandaal, daar de gemeente wist dat er veel meer mensen zouden komen. Zo ook All Included, die had opgeroepen om te protesteren tegen de bajesboten. Door dit besluit van maximaal 5 toehoorders werd All Included letterlijk buitengesloten (all excluded). Op onze eis dat iedereen op de openbare bijeenkomst binnengelaten moest worden werd niet ingegaan.

Op deze bijeenkomst maakte ROSA, een van de politieke partijen in Zaanstad, bekend dat Justitie Vluchtelingenwerk deze week bevestigd heeft dat de inzet van de vluchtelingenorganisatie gevraagd wordt voor de begeleiding van uitgeprocedeerde asielzoekers naar de bajesboten in Zaandam. Wethouder Egberts blijft echter zeggen dat er geen uitgeprocedeerde asielzoekers komen, een eis die de gemeente aan Justitie had gesteld voor vestiging van de boten op hun gemeente.

Dat iemand die zich 'uw lokale sushi importeur' noemt met rotte vis (http://indymedia.nl/nl/2006/03/35312.shtml) de 'stinkende zaak' omtrent de boten heeft uitgedragen vinden wij erg begrijpelijk. In vreemdelingendetentie worden mensenrechten ernstig geschonden. Door de gemeente Zaanstad wordt geen open kaart gespeeld, maar een rookgordijn neergelaten.

Medewerkers van All Included werden later op de avond na veel onderhandelen toch nog toegelaten tot de burgeravond, waar zij de gemeenteraad hebben toegesproken. All Included blijft de ontwikkelingen rond de boten in Zaandam volgen en gaat door met actievoeren.